Ragnar Įrnason og hagfręšin


Minn góši kunningi, Ragnar Įrnason hagfręšingur, ritar grein ķ Morgunblašiš ķ dag, 16. aprķl, um alvarlega efnahagsstöšu Ķslands. Greinin er gagnleg įminningum um žaš sem geršist 2008 og um aš erfišleikunum sé langt ķ frį lokiš. Skuldsetning rķkissjóšs sé allt of mikil, vandi skuldsettra heimila sé langt ķ frį leystur.

Įstęšuna fyrir erfišleikunum telur Ragnar ekki ašeins hruniš 2008, sem hafi veriš angi af alžjóšlegum įföllum. Hruniš hafi veriš afdrifarķkara hér į landi vegna stęršar bankakerfisins ķ hlutfalli viš ķslenska efnahagskerfiš, en verst sé aš vandanum hafi veriš mętt į alrangan hįtt, m.a. meš hękkušum sköttum, „grķšarlegri opinberri eyšslu, mišstżringarįrįttu, gjaldeyrishömlum og almennri haftatrś, įrįsum į grunnatvinnuvegi žjóšarinnar og almennri andśš į einkaframtaki og framleišslustarfsemi.” Til aš sżna fram į réttmęti fullyršinga sinnar mišar Ragnar viš įriš 2007 og bendir į aš flest sé miklu lakara en žį.


Hugleišingar Ragnars varpa žvķ mišur óskżru ljósi į žann vanda sem kjósendur eiga viš aš glķma fyrir kosningarnar. Hverja į aš kjósa? Hann nefnir ekki hverjar skuldir rķkissjóšs uršu į einni nóttu haustiš 2008, en bendir réttilega į aš rķkissjóšur hafi veriš skuldlķtill 2007. Žessi nįlgun er dęmigerš fyrir hagfręšinga og žį menn sem žį grein stunda. Rķkissjóšur fékk yfir sig holskeflu skulda og gjaldžrota sešlabanka. Hallinn var skyndilega 216 milljaršar. Stjarnfręšileg upphęša į męlikvarša almennings. Žegar nśverandi rķkisstjórn tók viš lék enginn vafi į aš skellurinn yrši alvarlegur og myndi koma vķša nišur. Honum skyldi męta meš breytingum į skattkerfinu, hęrri sköttum į efnameiri en hlutfallslega lęgri į hina efnaminni, og vķštękum nišurskurši.


Ekki veršur séš, eša fyllyrt meš rökum, aš rķkisstjórnin hafi sérstakan įhuga į höftum. Fram aš žessu hefur enginn merkjanlegur skošanamunur veriš milli stjórnmįlaflokkanna um aš hjį žeim hafi ekki veriš komist. Hęrri skattekjur + nišurskuršur į öllum svišum hlaut aš koma illa nišur. Žessu hefur aldrei veriš leynt. Hugmyndin um aš nį nišur rķkissjóšshalla og skapa stöšugleika til aš byggja upp aftur hefur stašiš óbreytt ķ stjórnarstefnunni allt kjörtķmabiliš. Ķ hlutarins ešli liggur aš slķkar tiltektir eru ekki til vinsęlda fallnar.


Višmišun Ragnars viš įriš 2007 er afar ósanngjörn, og góšur vitnisburšur um hvernig hagfręšin getur leikiš stašreyndirnar grįtt. Įriš 2007 žandist efnahagskerfiš śt į grundvelli žeirra loftbólupeninga sem snillingar bankakerfisins bjuggu til. Į žeim grundvelli žandist byggingabólan śt, hśsnęšisverš hękkaši (sem er aš sönnu bęši kostur og galla). Svo kom skellurinn įriš eftir, haustiš 2008. Miklu sanngjarnara vęri aš miša viš įrin į undan, žegar efnahagslķfiš var nęr ešlilegu įstandi. Hagfręšin er žvķ marki brennd aš fręšimennirnir geta fengiš nįnast hvaša śtkomu sem žeir kęra sig um, įn žess aš fara beinlķnis rangt meš. Ragnar fer heldur ekki rangt meš um įfalliš, en aš halda žvķ fram aš rķkisstjórnin sé haldin almennri „haftatrś” og geri vķsvitandi įrįsir į grunnatvegina er beinlķnis śt ķ hött.


Sjįvarśtvegurinn hefur lķklega aldrei veriš rekinn meš jafn miklum hagnaši. Aš einhver hluti af aušlindaaršinum renni ķ sameiginlega sjóši, er ekki fjandskapur viš greinina, heldur fullkomlega ešlileg gjaldtaka, enda leggst gjaldiš į eftir aš fyrirtękin hafa greitt allan annan kostnaš.


Vonandi skrifar Ragnar fleiri greinar ķ Morgunblašiš (žessi Žjóšvilji er lķka opinn honum) žar sem hann gerir grein fyrir hvaš hefši įtt aš gera, en sķšast en ekki sķst: Hvaš ber aš gera į nęstu įrum til aš koma okkur śt śr vandanum sem allir vita aš er fyrir hendi.


hįgé.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Kristbjörn Įrnason

En samt finnst mér žetta višmišunarįr bżsna spennandi žvķ žaš sżnir svo berlega hvernig įrsreikningar og sķšan athugasemdarlausar įlyktanir hagfręšinga geta villt fólki sżn.

Dęmi śr sameiningarumręšum sveitarfélaga į Sušunesjum.

Stöndugt sveitarfélag samkvęmt įrsreikningum įr eftir įr. Fram höfšu komiš tillögur um aš žaš sameinašist öšru sveitarfélagi sem sżndi verulegar skuldir ķ sķnum įrsreikningum.

En sveitarstjórnarmenn ķ žessu stönduga sveitarfélagi lögšust eindregiš gegn žvķ žegar kosiš var um sameingar sveitarfélaganna aš sveitarfélögin sameinušust og bentu į žessa skuld.

En stašreyndin var sś aš žetta sveitarfélag sem skuldaši var nżbśiš aš byggja rausnarleg ķžróttamannvirki, sundlaug og var meš nżleg skólamannvirki. Stór hluti kostašar var enn ķ skuld. Žaš sveitarfélag stóš sig einnig mjög vel er snéri aš öllum félagslegum skyldum žess viš ķbśa sveitarfélaganna.

Žaš skuldlausa hafši ekki byggt upp sambęrileg ķžróttamannvirki og stóš sig ekki vel varšandi félagslega žjónustu. Skólamannvirki lišu fyrir lķtiš višhald og léleg sundlaug og ašeins lķtill ķžróttasalur.

Viš getum aušveldlega komiš okkur saman um hvort sveitarfélagiš stóš betur žótt įrsreiknaingar vęru tęplega sammįla okkur.

Rķkisstjórnin sem tók viš įriš 2007 fékk ķ arf glęsilegan įrsreikning. En stašreyndin var allt önnur žvķ skuldbindingar rķkissjóšs voru faldar. Ķ raun var staša rķkissjóšs eins og hverjar ašrar brunarśstir.

Rķkisstjórn hafši einmitt tekist žaš, aš koma af rķkisjóši mjög dżrum kosntašarlišum sem voru meš fasta mķnusliši ķ įrsreikningum.

Rķkisstjórnin hafši įrum saman svelt grunnskólakerfiš, en stuttu fyrir aldamótin sķšan rekstur žeirra skyndilega fęršur yfir į sveitarfélögin. Stór mķnuslišur hvarf śr bókhaldinu en engu aš sķšur var skuldbinndingin sś sama.

Žannig varš um marga liši bara t.d. ķ heilbrigšiskerfinu sem fór mjög illa śt śr žessum hundakśnstum sem bitna į fólki og rķkiš stóš ekki viš fyrri skuldbindingar. Tryggingarkerfiš hefur m.ö.o. brugšist mjög veiku fólki.

Žetta er komiš nóg, en aušvitaš er aušvelt aš halda įfram.

kvešja Kristbjörn

Kristbjörn Įrnason, 16.4.2013 kl. 15:26

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband